Hobbes e Locke: Contrato Social e Estado

O Contrato Social e a Natureza do Estado en Hobbes e Locke

Para entender o estudo de Locke sobre o goberno civil, é necesario coñecer primeiro as teses que anteriormente postulara Hobbes sobre o mesmo tema. Mentres que para Hobbes era fundamental a figura do soberano cun poder absoluto, en Locke atopámonos cunha formulación distinta sobre o Estado baseada na división de poderes.

A teoría do contrato social chámase así porque se pensa que os seres humanos acordan saír do estado de natureza e establecer unha sociedade civil cun poder e leis que garantan o funcionamento da sociedade. É saír do estado de natureza para establecer un estado *de verdade*.

Todas as teorías do contrato social afirman que, nun primeiro momento, todos vivíamos nun estado de natureza (sen normas) e sen ningún poder, e coinciden en que ese estado natural non é a situación desexable. É mellor ter unha sociedade civil cun poder e unhas leis. Diferéncianse na descrición que fan do estado de natureza e no resultado de cambiar para unha sociedade civil con gobernantes e leis.

A División de Poderes

O home renuncia ao seu dereito a executar a lei natural e a ser xuíz do seu propio caso polo pacto que constitúe a sociedade civil e a autoridade estatal, pero non renuncia ao resto dos seus dereitos (propiedade, igualdade, liberdade).

Isto significa que na constitución do Estado establécense dous poderes, o lexislativo e o executivo, baixo a preeminencia do primeiro, no exercicio do cal participan en condicións de liberdade e igualdade, directamente ou por delegación, todos os membros do corpo social. A lei emana, pois, da vontade dos cidadáns e corresponde ao poder executivo a súa aplicación; non hai un único poder soberano que establece e executa a lei. Pode así dicir Locke que o Estado hobbesiano non é, como tampouco a monarquía absoluta de dereito divino, unha sociedade civil.

O poder supremo no Estado é o lexislativo e este reside en última instancia sempre no pobo, que posúe dereito de resistencia e de deposición do poder lexislativo e executivo cando estes conculcan os dereitos individuais irrenunciables. Locke enunciaba deste modo os principios dunha teoría política baseada na razón universal e nos dereitos naturais dos cidadáns, que ía exercer enorme influencia no futuro como expresión das aspiracións da clase burguesa á liberdade e igualdade políticas e á aparición no goberno do Estado mediante a voz da maioría.

En definitiva, ten que haber separación de poderes para que non se concentre todo o poder nunha persoa.

Influencias Posteriores de Locke

• É un dos pais do empirismo moderno.
• Inflúe no liberalismo, na Ilustración, na separación de poderes, na democracia moderna e na defensa dos dereitos individuais.