Helenismo, Epicureísmo, Estoicismo e Averroes: Filosofía Clásica

O Helenismo e a súa Expansión Cultural

O termo helenismo refírese á difusión da cultura grega, tanto na lingua como nas ideas e costumes. A lingua grega converteuse nun vehículo de comunicación universal grazas a Alexandre Magno, que promoveu a fusión entre o mundo grego e o bárbaro. Tras a súa morte, a democracia grega declinou, dando paso a novas monarquías. Neste contexto, a filosofía orientouse cara a ética, buscando o sentido da existencia e a felicidade individual.

Epicureísmo: O Pracer como Guía da Vida

O epicureísmo sostén que o pracer e a dor son os sentimentos básicos da vida humana. A felicidade atópase na procura do pracer, e o sabio é aquel que sabe elixir os praceres que conducen a ela. As paixóns e o temor son as principais fontes de dor, e a filosofía debe ser a medicina para librarnos deles.

Estoicismo: A Razón e a Harmonía coa Natureza

O estoicismo, corrente moi influente no Imperio Romano, propón unha ética baseada no uso práctico da razón para establecer harmonía entre a natureza e o ser humano. A moralidade consiste en vivir conforme á natureza, e o sabio é aquel que actúa segundo a razón, sendo indiferente ás emocións e vivindo libremente.

Averroes e a Reconciliación da Filosofía e a Fe

A aparición e expansión do Islam foi un factor esencial na historia da Idade Media. Inicialmente, os autores islámicos adoptaron un aristotelismo con influencias platónicas. Averroes foi o máximo representante desta corrente, comentando a obra de Aristóteles e ofrecéndoa na súa forma máis pura. Isto xerou conflitos coa fe relixiosa.

Teses da Filosofía de Averroes

• Eternidade do mundo.
• Negación da providencia divina sobre os individuos.
• Negación da inmortalidade da alma.
• Concepción da relixión, a teoloxía e a filosofía como niveis sucesivos de acceso á verdade.

A Dobre Verdade foi unha tese que xurdiu co averroísmo latino, que defendía a eternidade do mundo e a mortalidade da alma. Estas ideas eran contrarias á doutrina católica, polo que se propuxo a existencia de dúas verdades: a filosófica e a teolóxica. Esta tese buscaba a autonomía da filosofía fronte á fe, pero non tivo éxito. Santo Tomé de Aquino asimilou a filosofía aristotélica, separándose dos averroístas nos puntos que contradicían a doutrina cristiá, defendendo a compatibilidade entre o aristotelismo e a fe cristiá.