Ética e Política en Aristóteles: Xustiza e Felicidade

A Ética Aristotélica: Virtudes e Xustiza

Aristóteles, concordando con Sócrates e Platón, afirma que as virtudes dianoéticas son as máis importantes. As virtudes éticas só proporcionan unha felicidade secundaria. Porén, entre elas destaca pola súa importancia a xustiza, virtude política e social por antonomasia. Ademais da xustiza xenérica, que consiste en observar as leis, Aristóteles distingue tres tipos específicos de xustiza:

• Distributiva: Repartición proporcional de bens de acordo cos méritos.
• Conmutativa: Igualdade nos intercambios comerciais.
• Retributiva: A que practica un xuíz intentando reparar delitos e danos.

Relación entre Ética e Política

A ética aristotélica relaciónase coa política a través da xustiza. Como se observa no texto, Aristóteles manifesta que “a xustiza é da sociedade porque a xustiza é ordenación da comunidade política”. O Estado é como un organismo no que o todo ten prioridade sobre as partes, pero ten un fin ético: promover a xustiza e facer felices os cidadáns.

A Natureza Política do Ser Humano

No segundo parágrafo, Aristóteles renuncia á utopía idealista de Platón e céntrase na análise empírica. Analiza de forma indutiva as constitucións das cidades gregas e da historia doutros pobos. Afirma que “o ser humano é por natureza un animal político”, é dicir, que só dentro da polis ou Estado pode realizar plenamente a súa esencia. Quen pretenda vivir illado do Estado, ou é unha besta ou é un Deus. Como di no texto, “o home é un animal social” e a natureza social do ser humano concorda coa súa natureza racional expresada a través da linguaxe. Que o ser humano sexa un animal racional significa que non só ten razón, senón tamén palabra, e sen a palabra non é posible a vida en comunidade.

O Estado-Cidade como Comunidade Perfecta

Como di no texto, “a comunidade perfecta de varias aldeas é xa a cidade”. O Estado-Cidade é a comunidade perfecta, autosuficiente, que ten como fin o vivir ben, ou sexa, conseguir unha vida feliz. Ética e política son inseparables. O Estado posibilita a vida moral e tamén a actividade intelectual.

O traballo manual é considerado degradante e impropio de homes libres, por iso quedan excluídos da política e da cidadanía.