Empirismo e Racionalismo: Teoría do Coñecemento en Locke e Hume

Empirismo fronte a Racionalismo

O Empirismo inglés (séculos XVII e XVIII): John Locke, George Berkeley e David Hume.

Tema central: a teoría do coñecemento (orixe, valor e límites).

Racionalismo

• Ideas innatas, razón dedutiva e desprezo da experiencia.
• Valor necesario e universal do coñecemento racional, sen límites.
• Posibilidade da Metafísica.

Empirismo

• Non ideas innatas, experiencia sensible e razón indutiva.
• Valor de probabilidade do coñecemento científico, limitado á experiencia.
• Negación da Metafísica.

John Locke: Bases da Teoría Empirista do Coñecemento

Obxecto do coñecemento: as ideas (calquera contido mental), non as cousas.

Orixe e Clase de Ideas

Todos os contidos do coñecemento (ideas) proceden da experiencia sensible.

• Ideas Simples

  De reflexión (experiencia interna) e de sensación (experiencia externa): «calidades sensibles» (primarias e secundarias).

• Ideas Complexas

  Formadas das ideas simples: substancias, relacións e modos.

  A Idea de Substancia

  Suposición dun «non sei que» descoñecido como soporte das calidades das que proveñen as sensacións que se perciben sempre xuntas.

As Tres Substancias

• Existencia do eu pensante (alma), por certeza intuitiva (como Descartes).
• Existencia de Deus, por coñecemento demostrativo (principio de causalidade).
• Existencia de substancias materiais, por certeza sensitiva (inferencia causal).

David Hume: O Fenomenismo e o Empirismo

Impresións e Ideas

• Impresións: percibidas de xeito forte e vívido (por sensación ou reflexión).
• Ideas: máis febles e menos vivas; proceden das impresións (simples/complexas).

O valor de calquera idea depende das impresións das que procede.

O Valor da Idea de Causa e das Ciencias Empíricas

• Ciencias formais: relacións lóxicas entre ideas, con valor necesario e universal.
• Ciencias empíricas: cuestións sobre feitos, con fundamento na idea de causa.

Valor da Idea de Causa

• Ningunha impresión de conexións necesarias.
• Só unha crenza, fundada nun hábito psicolóxico asociativo adquirido da repetición das experiencias.

Valor de probabilidade (esperanza), non necesidade, das ciencias empíricas.