Dicionario de Termos Galegos: Vocabulario Esencial

Explora e aprende o significado de diversas palabras e expresións da lingua galega. Unha guía completa para enriquecer o teu léxico e comprender mellor o galego cotián.

Escintilar

Brillar de maneira intermitente, con intensidade e cor variable.

Trousar

Lanzar pola boca [algo que estaba contido no estómago].

Van

Que só se preocupa de cousas sen importancia.

Transexual

Persoa que ten a convicción de pertencer ao sexo oposto.

Carrapicho

• Peiteado que se fai entretecendo tres ou máis guechos de pelo.
• Trenza.

Rifar

Decidir, mediante un procedemento no que intervén o azar, a quen lle vai tocar [algo].

Laio

Acción e efecto de laiar ou laiarse.

Matutina

Que ten lugar durante as horas da mañá.

Balbordo

Ruído de moitas voces xuntas.

Quenda

Tempo en que lle corresponde a unha persoa facer, recibir ou usar algunha cousa, segundo unha repartición previa.

Lea

Cousa ou conxunto de cousas envoltas ou mesturadas desordenadamente, que resultan difíciles de desenvolver ou separar.

Gaioleira

Que atrae pola súa simpatía, polo seu encanto etc.

Mexericada

Demostración de cariño que se lle fai a alguén, con demasiada afectación.

Estricar

Tirar de [unha cousa] de xeito que se fai máis longa ao dar de si.

Guecho

Porción de pelo que se separa ou se distingue do conxunto do que forma parte.

Crecho

[Pelo] rizado e formando remuíños.

Manequín

Figura con forma humana feita de madeira, plástico ou outros materiais, que serve para probar vestidos mentres se están facendo, para exhibilos etc.

Refacho

Golpe de vento producido por un cambio brusco da súa dirección.

Espantallo

Boneco que se pon nas árbores, nas leiras etc., para espantar os paxaros e evitar que coman os froitos e as sementas.

Mancar

Causar dano físico, facer unha ferida.

Decoroso

Que ten ou amosa decoro.

Ceiba

Acción e efecto de ceibar.

Gamela

Pequena embarcación que se usa na pesca de baixura e como barco auxiliar doutro maior xeralmente de fondo plano, chata na proa e na popa, que pode ser movida a remo, aínda que tamén pode levar vela ou un pequeno motor.

Debullar

Sacar os grans de [un froito].

Rouca

[Son, voz etc.] áspero e pouco claro.

Sor

Tratamento outorgado ás relixiosas na maioría das ordes.

Belisca

Marca ou sinal que deixa esta acción.

Fazulas

Cada unha das partes da cara que quedan ao lado da boca, entre o pómulo e o queixo.

Costas

Zona de terra que está próxima ao mar, así como a zona de mar próxima á terra.

Peirao

Construción na marxe dun río ou do mar, que polo xeral forma parte dun porto e que se utiliza principalmente para facilitar o embarque e desembarque de persoas e mercancías e para abrigo das embarcacións.

Guindar

Lanzar [algo ou alguén] a certa distancia ou ao chan.

Remorso

Remordemento.

Teimar

Insistir obstinadamente.

Estoxo

Caixa, funda ou vaíña especialmente disposta para gardar ou protexer algunha cousa.

Couso

Buraco a modo de trampa, que se prepara no monte para cazar animais, sobre todo lobos.

Arrouto

Arroutada.

Robaliza

Peixe mariño da orde dos perciformes, de corpo alongado, cor gris prateada, máis escura no lombo, con dúas aletas dorsais, moi voraz e de carne moi apreciada, que pode chegar a medir un metro e a pesar doce quilos.

Ás toas

Maroma para tirar as redes e levar os barcos desde terra.

Enagua

Peza de vestir interior feminina parecida a unha saia.

Esgazar

Rachar [un tecido ou algo similar] producindo unha rotura irregular.

Espelida

Que espeliu.

Trebello

Xogo, enredo de carácter sexual.

Tobo

Burato que fan debaixo da terra certos animais para viviren ou refuxiárense nel.

Elite

Conxunto das persoas máis notables dunha colectividade.

Adestrar

Tornar destro ou hábil nunha determinada práctica [unha persoa ou animal].

Devecer

Desexar con ansiedade.

Marimacho

Muller con aspecto e maneiras considerados socialmente propios do home.

Barafunda

Ruído, confusión ou desorde grande producido pola xente ao falar ou gritar.

Perrencha

Enfado propio dos nenos e das persoas caprichosas, que se exterioriza a través de choros, saloucos, berros e outros acenos, e que polo xeral dura pouco tempo.

Meco

Home luxurioso.

Vaidoso

Que ten ou demostra vaidade.

Amolar

Facerlle o fío a [unha ferramenta].

Forzar

Obrigar a [alguén] a facer algo en contra da súa vontade.

Andel

Táboa ou prancha de calquera material, colocada horizontalmente na parede ou nun moble, para colocar cousas enriba.

Sucursal

Cada un dos locais que unha empresa ou entidade posúe en distintas poboacións ou en distintos lugares dunha mesma poboación.

Afacerse

Facerlle adquirir un costume ou hábito a [unha persoa ou animal].

Sagacidade

Calidade de sagaz.

Chimpo

Movemento que consiste en levantarse do chan por medio dun impulso para volver caer no mesmo sitio ou noutro.

Calafrío

Tremor brusco e sensación de frío que, ás veces, acompaña á febre nunha enfermidade.