Cultura, Saberes Tradicionais e Racionais: Mito, Maxia e Filosofía

Cultura

A cultura é o conxunto das actividades, costumes, procedementos e saberes transmitidos por aprendizaxe social e non por herdanza xenética. A cultura abarca todo tipo de habilidades, actitudes e coñecementos adquiridos, non innatos.

Culturas tradicionais

Son sociedades sen cidades, sen escritura, cunha estrutura económica simple, sen excedentes e con perigo constante de fame. Tampouco adoitan ter moeda, e os medios de transporte son case inexistentes. Ao haber poucos intercambios comerciais con outros pobos, tampouco os hai culturais, resultando culturas "pechadas" de mentalidade conservadora: o cambio vese como fonte de perigo que pode chegar a debilitar a tradición. Viven o paso do tempo de distinta maneira; é indubidable que eles tamén están na historia, pero non son conscientes diso e consideran que a súa cultura se mantén igual ao longo do tempo.

Culturas urbanas

Con frecuentes intercambios comerciais e, conseguintemente, culturais. Son sociedades conscientes do cambio histórico e de seren un resultado do devir histórico. Adoitan ser de mentalidade máis aberta cara aos cambios. Dáse unha separación entre o profano e o sagrado.

Saberes tradicionais

Mito

Un mito é un relato oral e anónimo, considerado real e sagrado pola cultura que o crea, que narra acontecementos dramáticos sufridos nun tempo remoto por seres sobrenaturais. O mito xorde coa necesidade daqueles de dar sentido ao cosmos, aos seres e fenómenos naturais e a toda realidade social. Neles emprégase a linguaxe simbólica que trae consigo moitos significados e incoherencias. Desde un punto de vista estritamente lóxico, as súas explicacións carecen de coherencia e do rigor suficientes. Son certo tipo de narracións, contadas ademais con certo tipo de linguaxe. A crenza no mito implica un tempo non lineal.

Maxia

A maxia consiste na manipulación, polo bruxo, chamán, etc., de forzas que desde sempre formarían parte da natureza das cousas. A maxia é un saber práctico, é dicir, mediante o ritual máxico búscase sempre producir un efecto. Hai no pensamento máxico unha busca de neutralización do azar.

Diferenzas entre mito e maxia

• O mito "explica" os porqués ou orixes das cousas.
• A maxia busca efectos prácticos e neutraliza a posibilidade do azar no mundo da comunidade.

Saberes racionais

Buscan causas e razóns nas cousas mesmas. Coincide co pensamento mítico-máxico ao considerar que o cosmos ten unha orde necesaria, pero os saberes racionais non dependen da vontade arbitraria dos deuses. O pensamento racional supón sempre un exame crítico. Unha explicación nunca será definitiva.

Aparición da filosofía

Nace en Grecia debido a uns factores socioeconómicos e políticos. Grecia carecía de libros sagrados e de castas sacerdotais, de dogmas non sometibles a discusión. Recupérase a escritura e faise máis fácil divulgar ideas. O desenvolvemento do comercio marítimo, xunto co crecemento demográfico, orixinan a creación de colonias e, conseguintemente, a fragmentación política. Este contacto con outras culturas levounos á crítica da súa propia. Unha sociedade enriquecida fará posible os estudos científicos e filosóficos.

A ciencia

Hai unha serie de características xerais que identifican o coñecemento e o método científico:

1. Os trazos dos saberes racionais.
2. A utilización da linguaxe matemática ata onde sexa posible.
3. A obxectividade.
4. A perfectibilidade da verdade científica, que é revisable e criticable.

Filosofía

A filosofía é unha doutrina que usa un conxunto de razoamentos lóxicos e metódicos sobre conceptos abstractos como a existencia, a verdade e a ética baseados na esencia, características, causas e efectos de cousas naturais como o ser.