Comparativa Filosófica: Aristóteles vs. Platón (Antropoloxía, Ética e Política)

Concepción do Ser Humano en Aristóteles e Platón

A concepción aristotélica do ser humano

Aristóteles cre que un ser concreto é un individuo composto por materia e forma. A materia da que estamos feitos é o noso corpo, mentres que a forma é a alma. O ser humano é unha única substancia, porque o corpo e a alma están indisolublemente unidos entre si. O corpo e a alma forman unha unión substancial inseparable, xa que o corpo é aquilo do que estamos feitos, mentres que a alma é a configuración que adopta esta materia para facer de nós iso que somos.

Conceptos clave da filosofía aristotélica

• Substancia: Aquilo que existe en si mesmo e non noutros.
• Accidentes: Modificacións das substancias, aquilo que existe noutros.
• Teoría Hilemórfica: Teoría segundo a cal todas as substancias están compostas por materia e forma.
• Categorías: Cada unha das dimensións do ser, que se corresponden con dimensións do estar e do dicir.
• Causa Material: Aquilo do que está formado un individuo.
• Causa Formal: Estrutura que ten o individuo e que lle fai ser o que é.
• Causa Eficiente: Aquilo que creou ou produciu o individuo en cuestión.
• Causa Final: Finalidade que pretende alcanzar.
• Ser en Potencia: Aquilo que non alcanzou a plenitude de todo o que pode chegar a ser.
• Ser en Acto: Aquilo que alcanzou a plenitude de todo o que pode chegar a ser.
• Cambio Substancial: Os individuos xorden ou desaparecen.
• Cambio Accidental: O único que se transforma son os accidentes.
• Eudemonismo: Teoría que afirma que todos os seres humanos aspiramos a ser felices.
• Virtudes Éticas: Asociadas ao modo en que nos comportamos cos demais.
• Virtudes Dianoéticas: Vinculadas á maneira en que facemos uso da nosa racionalidade teórica.

Diferenza na concepción da esencia (Forma/Idea)

A diferenza entre Aristóteles e Platón á hora de concibir a forma ou esencia das cousas é fundamental:

• Para Platón, a esencia son as Ideas (separadas do mundo sensible).
• Para Aristóteles, a esencia é a estrutura interna do ser (inmanente).

Ética e Política en Aristóteles: A Unidade Inseparable

A Ética e a Política forman unha unidade inseparable, xa que os seres humanos somos sociais por natureza. De acordo con Aristóteles, os seres humanos só podemos desenvolvernos como persoas en convivencia cos demais, polo que a sociedade é parte da nosa constitución humana máis básica e elemental. A ética aristotélica guíase polo obxectivo de lograr a felicidade (Eudaimonía), pero os seres humanos só podemos alcanzala na práctica aprendendo a comportarnos adecuadamente na nosa relación cos demais. Isto débese a que os seres humanos necesitamos aos demais para sobrevivir.

Diferenza de Enfoque na Reflexión Política

Existe unha clara diferenza de enfoque entre Aristóteles e Platón na reflexión política:

• Platón esforzouse por aclarar con todo detalle como debería ser unha sociedade ideal e perfecta (enfoque normativo/utópico).
• Aristóteles comezou as súas investigacións estudando as distintas formas de organización social que existían no seu tempo (enfoque empírico/descritivo). Para iso, examinou en detalle as constitucións escritas que regulaban o funcionamento das distintas polis gregas.