Análise da Obra Narrativa de Méndez Ferrín e Carlos Casares

Xosé Luís Méndez Ferrín: Obra Narrativa e Ciclos

Xosé Luís Méndez Ferrín é un dos autores máis destacados da súa xeración na literatura galega. A súa prolífica obra narrativa divídese en varios ciclos creativos.

Primeiro Ciclo Creativo (1958-1964)

Este ciclo caracterízase por unha decidida vontade de innovación temática e formal, con personaxes antiheroicos e patolóxicos, voces narrativas inusuais e a fusión do real co fantástico.

• Percival e outras historias (1958)

  Obra premiada no Centro Galego de Buenos Aires, está formada por catorce relatos. Caracterízase pola creación dun clima de misterio que chega a desembocar no terror, polo emprego de topónimos e antropónimos de resonancias nórdicas e orientais (Aba Usaig, Lorelai, Jaccrú, Eikof, Rij, Lao Rismy, etc.), pola mestura de elementos míticos (o propio Percival, personaxe artúrico) con obxectos cotiáns, e finalmente pola presenza do mundo lendario celta.

• O crepúsculo e as formigas (1961)

  Libro de relatos que se desenvolven nun ambiente urbano cheo de sordidez e poboado por personaxes patolóxicos e marxinais. Abordan temas como a violencia, a morte, o medo e os conflitos políticos. Utiliza un realismo cru.

• Arrabaldo do norte (1964)

  É a súa primeira novela, que fundamentalmente segue a técnica obxectivista do nouveau roman francés. Protagonizada por un personaxe anónimo á procura dun obxectivo impreciso nunha cidade innominada. Abundan as descricións dun espazo urbano desolado e despoboado.

Con esta novela, Ferrín pecha un primeiro ciclo creativo que o sitúa entre os máximos expoñentes da Nova Narrativa Galega (NNG).

Segundo Ciclo Narrativo (1971-1980)

Este ciclo iníciase coa publicación de Retorno a Tagen Ata, onde se explica a modo de alegoría política a aparición do nacionalismo revolucionario galego dos anos 70.

• Retorno a Tagen Ata (1971)

  Nesta obra, Ulm Roam encarna as posturas culturalistas e Rotbaf Luden, a heroína, as das novas xeracións nacionalistas.

• Elipsis e outras sombras (1974)

  Sete relatos que ofrecen unha visión aterradora da violencia institucional contra os rebeldes e os inconformistas.

• Antón e os inocentes (1976)

  É a súa segunda novela, de ambiente urbano, que retrata a mocidade dos anos 50.

• Crónica de nós (1980)

  Conxunto de oito relatos que poñen fin a este segundo ciclo narrativo. Abordan o mundo das guerrillas dos anos 40, o ambiente universitario compostelán, etc.

Terceiro Ciclo Narrativo (1982-1999)

Este ciclo iníciase con Amor de Artur e continúa explorando diversas temáticas e estilos.

• Amor de Artur (1982)

  Cinco relatos que recrean os mitos artúricos.

• Arnoia, Arnoia (1985)

  Relato longo que narra as aventuras dun adolescente de dezasete anos que desexa regresar á súa terra, para o cal ten que pasar unha serie de probas.

• Bretaña, Esmeraldina (1987)

  Novela na que volve ao tema da represión política e a vida no cárcere. O seu protagonista é un revolucionario preso que loita pola liberdade de Tagen Ata.

• Arraianos (1991)

  Obra composta por dez relatos de temática variada pero ambientados todos eles no espazo da “raia” (fronteira terrestre entre Galiza e Portugal).

• No ventre do silencio (1999)

  Retrato social e ideolóxico da Compostela que Ferrín coñeceu como estudante universitario nos anos 50.

Carlos Casares: Etapas e Obras Clave

A obra de Carlos Casares é unha das máis importantes e fecundas da literatura galega. Podemos agrupala en dúas etapas produtivas:

Etapa da Renovación Formal

Esta etapa está ligada á Nova Narrativa Galega, coa incorporación de novas técnicas e temáticas. As obras incluídas nesta etapa son:

• Vento ferido (1967)

  Libro de doce relatos nos que están presentes temas como a soidade, o amor frustrado, a inxustiza e a angustia. O home atópase inserido nunha realidade social hostil, o que o leva a utilizar a violencia. Os espazos e os personaxes están baseados na realidade galega, predominando os protagonistas mozos. As técnicas narrativas utilizadas son a narración obxectiva e o monólogo interior.

Etapa de Madurez

Posterior á Nova Narrativa Galega, nesta etapa Casares concéntrase na reconstrución histórica de ambientes e personaxes de xeito realista, pero sen renunciar á fantasía. Faino cunha lingua moi coidada, de sintaxe moi sinxela e léxico preciso. As obras son:

• Os escuros soños de Clío (1979)

  Doce relatos fantásticos que teñen como fondo a historia de Galicia desde o século X ao XX. Na obra alíanse a verdade histórica co divertimento imaxinativo.