Actitudes, Cognición Social e Sesgos Cognitivos: Guía Completa
Funcións das actitudes
Funcións das actitudes:
- Katz: hai diferentes clases de actitudes e cada unha ten unha función: coñecemento, medios para alcanzar fins, defensa do yo e expresión de valores.
- Smith, Bruner e White: permítennos saber como debemos comportarnos ante unha situación, unha persoa ou un obxecto.
- Fazio: a función principal de calquera clase de actitude é a apreciación do obxecto.
Formación de actitudes
Formación:
- Experiencia directa: a exposición a un obxecto proporciona información acerca do mesmo e isto axuda a modelar opinións que inflúen no agrado ou desagrado que produce. Exemplo: se un xitano me roba, acabo dando por feito que o resto de xitanos tamén o son.
- Efecto da mera exposición: o feito de realizar unha exposición a un obxecto repetidas veces pode influír na avaliación que se fai del. Tende a diminuír co tempo e ten a súa máxima repercusión cando crece a información acerca dese obxecto.
- Condicionamento instrumental: a conduta seguida de consecuencias positivas é reforzada e é máis probable que se repita, e a conduta seguida de consecuencias negativas non se repetirá. Exemplo: premios ou castigos que se dan a un neno e/ou reforzos verbais para adultos.
- Condicionamento clásico: a asociación repetida dun estímulo neutro pode provocar a formación dunha actitude cando se relaciona cun estímulo que produce agrado ou desagrado. Exemplo de persuasión: asócianse estímulos agradables con aquilo para o que se quere persuadir. Exemplo da propagación da actitude: tomamos dous estímulos neutros a priori (A e B); A relaciónase con C, que é negativo; A pasa a ser negativo por condicionamento avaliativo e B tamén por propagación da actitude.
- Aprendizaxe observacional: a formación da actitude é un proceso de aprendizaxe social e non depende de reforzo directo. Aprendemos observando os efectos positivos ou negativos dun estímulo noutra persoa. Os adultos significativos para o neno poden inculcarlle actitudes positivas ou negativas cara a algo, aínda que o neno non teña coñecemento sobre iso. Exemplo: pais e fillos.
- Desenvolvemento cognitivo: a formación de actitudes como exercicio de elaboración que establece conexións entre diferentes elementos (crenzas). Se aumenta o número de elementos, é probable que se forme un concepto xeneralizado. Exemplos: teoría da disonancia cognitiva e teoría da autopercepción (ao observar a miña conduta, atribúo unha causa para ela e así formo a miña actitude mediante autoatribución).
Fontes de aprendizaxe
- Pais
- Medios de comunicación
Relación actitude-conduta
Relación actitude-conduta: se a actitude estivese relacionada coa conduta, podería coñecerse a actitude das persoas e isto axudaría a predicir a súa forma de actuar. Pero en realidade, a actitude e a conduta non están relacionadas directamente; hai condicións que alteran isto, por exemplo cando a actitude é máis accesible, cando a actitude se expresa en público ou en privado, ou cando a identificación co grupo é alta ou baixa.
Teoría da disonancia cognitiva
Teoría da disonancia cognitiva: estado desagradable que aparece cando unha persoa ten varias cognicións (pensamentos, actitudes, crenzas...) que son incompatibles entre si. Búscase a harmonía entre distintas crenzas, actitudes e condutas mediante a modificación dunha ou máis cognicións incompatibles, buscando información adicional para reafirmar unha delas ou reducir a credibilidade das fontes que proporcionan a información. Exemplo: explicar os sentimentos de arrepentimento e cambio de actitude despois de tomar unha decisión; razóns para buscar apoio social para as nosas crenzas.
Cognición social
TEMA 3: Cognición social: estuda a forma en que os contextos sociais (amplos) afectan á cognición e a maneira en que a cognición inflúe no noso comportamento social; é dicir, hai actividades mentais que median entre o mundo exterior e o que as persoas fan en consecuencia. Exemplo: realizar unha conduta contraria ao que pensamos.
Lewin
Lewin: considerado pai da psicoloxía social experimental. Ao contrario da corrente condutista, cría que o comportamento social depende das percepcións das persoas sobre o seu mundo e da súa manipulación sobre estas percepcións.
- Ante estímulos ambiguos, os suxeitos interpretan o que ven de maneira diferente.
- A interpretación pode ser guiada (se dicimos que interpreten un obxecto de cociña, dirán botella; se dicimos que interpreten un obxecto de equitación, dirán estribo).
- O que queda na nosa memoria non é o obxecto visto, senón o obxecto interpretado (se debuxan o que viron, farán unhas gafas ou pesas? Unhas gafas con patillas).
Formación de impresións
Formación de impresións: aspecto de gran interese para a cognición social; hai estudos sobre a forma en que percibimos ás persoas e as impresións que nos formamos delas.
Modelo configurativo (Asch)
Modelo configurativo (Asch): baséase no modelo Gestalt e di que os rasgos centrais xogan un papel moito máis importante que os rasgos periféricos na formación de impresións das persoas. Exemplo: se sabemos que unha persoa é intelixente, hábil, traballadora, decidida e CÁLIDA, diremos que a persoa é xenial; pero se en vez de cálida poñemos FRÍA, a impresión é xustamente a contraria.
Sesgos cognitivos
Sesgo: atallos mentais que usamos as persoas para simplificar a realidade. Non se require moito esforzo, xa que a miúdo propician estratexias de procesamento e solucións a problemas que resultan fallidas.
Sesgo de primacía: a información presentada antes exerce máis influencia na impresión. É posible que a primeira impresión actúe como indicio central ou que se lle preste máis atención. A información do medio do que se recibe, obviámola. É o máis común.
Sesgo de recencia: fai que recordemos o último que se nos presentou acerca de algo. Funciona cando se está distraído ou se ten pouca motivación para atender.
Sesgo de positividade ou negatividade: en ausencia de información contraria, tendemos a asumir o mellor dos demais e formamos unha impresión positiva deles. Pero se hai calquera información negativa, esta atrae a atención e prevalece sobre a positiva. A orde de presentación da información pode ter efecto na impresión. A negatividade, unha vez formada, é difícil de cambiar aínda cando aparece información positiva. Podemos ser máis sensibles á información negativa porque esa información non é habitual ou é extrema, ou pode ser por protexernos, xa que a información negativa pode aínda supoñer un perigo.
Sesgo de representatividade: consiste en asignar casos a categorías ou tipos baseándose na similitude coa categoría. É posible que ignoremos información relevante. Non se ten en conta o tamaño da mostra nin a calidade da información. Exemplo: desaloxouse un axente de P. Iglesias (porque pensas no político e non é).
Sesgo da falacia da taxa base: pensamos que viaxar en coche é máis seguro que ir en avión, pero se miramos as estatísticas, iso non é así.
Sesgo de dispoñibilidade: emprégase para inferir a probabilidade dun suceso a partir da cantidade de exemplos ou asociacións que veñen á mente no momento. Exemplo: a repetición de noticias sobre violencia fai que, con esta información asociada, pensemos que no noso día a día o número de delitos sexa maior do que é en realidade.
Sesgo de axuste e anclaxe: as inferencias están vinculadas a esquemas iniciais. A anclaxe é o punto de partida a partir do cal se axustan as inferencias. Pode ser provocada por nós mesmos ou polo contexto en que nos atopamos. Exemplo: dámoslle unha información para que se teña en conta á hora de xulgar a alguén.